الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
37
دقائق العلاج ( فارسي )
اخبار ديگرى نيز روايت شده كه همه ظاهر در اين است كه غذا وسيله نيروى بدن است و غذاى شب بيش از غذاى روز براى بدن سودمند مىباشد زيرا در شب حرارت در اندرون بدن است و هضم غذا را آسان مىكند بخلاف روز كه برودت در داخل و حرارت در بيرون بدن مىباشد و غذا درست هضم نمىشود ، بلكه بايد گفت كه اگر در هنگام شب در معده چيزى نباشد حرارت بدن بجاى آنكه بدان بپردازد به رطوبت اصلى بدن متوجه مىگردد و آن را خشك و لاغر مىكند . همين است كه در هنگامى كه معده خالى است كمخوابى پيدا مىشود . در اينجا ديگر جاى شرح بيش از اين نيست و در كتاب حقايق الطب بذكر آن پرداختهايم . فصل دهم در ذكر هشدار بيماريها و دلائل آن است بنحو اختصار تفصيل اين مطلب بر عهده ساير كتب است و اين براى همهكس دانش لازمى است و كسى كه درست به آنها آشنا باشد بحول و قوه خدا از بيماريها در امان است مگر آنكه قضاى خدا ابتلاء او باشد اما اگر مرض در تقدير باشد ، دارو خود نيز از وسائل تقدير مىباشد و بر ما است كه هرآنچه كه ممكن باشد در چند مقام بذكر آن بپردازيم . مقام اول دلائل چيرگى اخلاط « 1 » بر بدن بدانكه در بيماريهاى خلطى ، پيدايش مرض ، در اثر اندازه و يا چگونگى خلط است ، اما اگر سبب ، اندازه خلط باشد از آن جهت است كه زياد شدن
--> ( 1 ) خلط در لغت بمعنى آميزه يعنى چيزى است كه با چيز ديگر آميخته باشد در علم طب منظور از اخلاط خلطهاى چهارگانه يعنى صفرا ، سودا ، بلغم و *